06/23/2017 - جمعه 2 تير 1396  |
 | ورود
Menu

مشخصات عمومی

سیمای کلی منطقه سه




پيشينه کلی تحولات منطقه

-بافت شهری منطقه ۳ بافتی معاصر است که تکوين آن عمدتاً پس از سال ۱۳۳۴ خورشيدی بوده و رشد کرده است. اين بافت حول سکونتگاه هايی روستايی (از جمله ونک در غرب، قلهک و زرگنده در شمال مرکزی و بالاخره رستم آباد و اختياريه در شمال شرقی منطقه) شکل گرفته که بويژه در اراضی پيرامون آنها باغداری و کشاورزی رواج داشته است.

در پی تصويب قانون شهرداری ها در سال ۱۳۳۴ و گسترش وظايف شهرداری و محدوده خدمات رسانی آن در همه جهات، شهرداری تهران محدوده تجريش و آباديهای حدفاصل آن تا بافت کالبدی پر شهر تهران را نيز تحت پوشش خدمات رسانی خود قرار می دهد و به اين ترتيب برای اولين بار محدوده کنونی منطقه ۳ شهرداری تهران در داخل محدوده شهری قرار می گيرد.

با آزاد شدن زمينهای حدفاصل محدوده پنج ساله خدمات شهری و محدوده ۲۵ ساله و تغيير تقسيمات شهری ۱۰ و ۱۲ناحيه ای به تقسيمات ۲۰ منطقه ی شهر تهران و در سال ۱۳۵۸ ، منطقه ۳ کنونی شهرداری تهران به عنوان يکی از تقسيمات شهر تهران با حدود کنونی شکل گرفته و هدايت توسعه آن تحت پوشش نقشه طرح تفصيلی تهيه شده برای اين محدوده قرار می گيرد.

در سال ۱۳۷۴ براساس مصوبه شهرداری تهران طی دستورالعمل شماره ۷۴۱۸۲۵۵ ۷۱۰ اداره کل برنامه ريزی شهر / نقشه و حريم شهر تهران و محدوده مناطق بيست گانه، طی مصوبه شماره ط ۴۰۰۰تهران مرز منطقه ۳ درحد جنوبی به بزرگراه رسالت تغيير می يابد.

شکل گيری منطقه ۳ و توسعه آن بر پهنه ای صورت گرفته است که چندين هسته سکونتگاهی ييلاقی و دارای فعاليت کشاورزی (زراعت و بويژه باغداری) مانند دروس، زرگنده، قلهک و ده ونک در آن استقرار داشته و حياتی سرزنده و پررونق داشته اند.توسعه منطقه ۳ با انهدام بخش وسيعی از باغ ها که ثروت شهری ارزنده ای شمرده می شوند همراه بوده است. اين توسعه همچنان معدودباغهای باقيمانده در منطقه ۳ را تهديد به نابودی می کند.

سوابق باغداری در پهنه منطقه ۳ نشان از وجود منابع تأمين آب بويژه قنات داشته است. علاوه بر قنات عبور چند مسيل از اين پهنه منبه ديگر تأمين آب بوده است. اگرچه اکنون مجرای قنوات و مسيل گذرگاه فاضلاب شده اند، با وجود اين بخش های مشجر مسيل ها جاذبه های کم نظير و توسعه منطقه ۳ قلمداد می شوند.دو مجرای استخوانبندی تهران يعنی خيابان های شريعتيو وليعصر از پهنه منطقه ۳ می گذرند. اين عوامل در تحولات پررونق منطقه ۳ نقش بارزی داشته اند.





ويژگيهای منطقه، وضعيت موجود
منطقه ۳ يکی از ۲۲ منطقه شهر تهران است که در پهنه شمال شرقی شهر تهران واقع شده است. محدوده وضع موجود منطقه ۳ به ترتيب زير مشخص می شود:

الف) حد شمالی: بزرگراه چمران، بزرگراه مدرس و بزرگراه صدر. ب) حد شرقی: خيابان پاسداران و خيابان شريعتی. ج) حد جنوبی: بزرگراه رسالت، بزرگراه حقانی و بزرگراه همت. د) حد غربی: بزرگراه چمران.

منطقه ۳ از شمال با منطقه ۱، از شرق با منطقه ۴، از غرب با منطقه ۲ و از جنوب با مناطق ۶ و ۷ هم مرز و همجوار است و اين منطقه در وضع موجود دارای ۱۲ محله می باشد. برطبق اطلاعات مقدماتی سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ جمعيت منطقه ۳، برابر ۲۹۳۱۸۱ نفر می باشد. با توجه به کمتر بودن متوسط نرخ افزايش جمعيت ساکن منطقه نسبت به متوسط نرخ متناظر آن برای کل شهر تهران روند عمومی تغييرات جمعيتی منطقه ۳، عليرغم فراز و نشيب های آن نسبت به شهر تهران نزولی است.


وسعت
مساحت‌ منطقه 208/31 کیلومتر مربع است و از این حیث در رتبه دهم شهر تهران قرار دارد
و 3/4 درصد از کل وسعت شهر تهران را شامل می‌شود.
این منطقه دارای 6 ناحیه و 12 محله است

محدوده
منطقه 3 از شمال به بزرگراه‌های صدر، مدرس و چمران، از جنوب به بزرگراه‌های رسالت و همت، از غرب به بزرگراه چمران و از شرق به خیابان پاسداران و خیابان شریعتی محدود می‌گردد.


تعداد ناحیه و محلات
منطقه3 دارای 6 ناحیه و 12 محله می باشد که نام محلات به شرح زیر می باشد:
ونک ، آرارات، امانیه، حسن آباد زرگنده، اختیاریه، درب دوم، داودیه، سیدخندان، قبا، قلهک و دروس و کاوسیه.

بزرگراه­های منطقه:

بزرگراه­ها شامل : شهید صدر,مدرس,چمران,رسالت و همت می باشند. بزرگراه مدرس منطقه 3را به دو نیمه شرقی و غربی تقسیم کرده است.
مشخصات و ویژگی های نیمه غربی منطقه:

  *  هیچ یک از مسیل ها در این نیمه قرار ندارند.

  * خیابان ولیعصر عمده ترین شریان شمالی –جنوبی در راسته تجاری –خدماتی است که در پیوند اندام واره­ای در تراز همسطح با مناطق شمالی و جنوبی دارد. خیابان آفریقا به ویژه بخش شمالی که عملکرد راسته خدماتی –تجاری دارد.دوقلوی تقویت کننده و پشتیبان خیابان ولیعصر است.

  * بزرگراه نیایش :تنها محور نفوذی ارتباط صرفاً ترافیکی با منطقه غربی (منطقه 2)است.

  *مجموعه شهری خدمات فرا منطقه ای در شمال غربی نیمه غربی منطقه استقرار دارد و بواسطه مجاورت با بزرگراه چمران سهولت دسترسی ترافیکی با سایر مناطق را دارد

مشخصات و ویژگی های نیمه شرقی منطقه:

*تمامی مسیل ها ی منطقه در این نیمه قرار دارد .

*خیابان شریعتی تنها شریان شمالی –جنوبی و راسته تجاری-خدماتیاست که پیوندی اندام واره ای در تراز همسطح زمین با مناطق شمالی و جنوبی دارد .

*ارتباط نفوذی با منطقه شرقی (منطقه4)در سر تا سر مرز مشترک پاسداران –شریعتی برقرار است.

*حوزه مسکونی فاقد پارگی ناشی از احداث شریان ها بوده و یکپارچه است لذا از محیط و آسایش سکونت با لنسبه مطلوبی بر خور دار است .

*مجموعه شهری خدمات فرا منطقه ای در جنوب غربی نیمه شرقی منطقه استقرار دارد و بواسطه تداخل با بزرگراه های مدرس,همت و رسالت سهولت دسترس ترافیک با سایر مناطق را دارد .

مشخصات خطوط BRT در  منطقه:

طول خطوط BRT در منطقه سه 4320 متر می باشد. خط شماره7 از منطقه عبور کرده ودرحال حاضر  دارای 240 دستگاه اتوبوس سازمانی می­باشد، خط 7 از میدان راه آهن آغاز شده وتا پایانه تجریش ادامه می یابد. این خط دارای 16 ایستگاه است. نام ایستگاه­ها به شرح ذیل می باشد :

*میدان ونک

*میرداماد

*ظفر

*بیمارستان قلب

*پارک ملت

*باشگاه خبرنگاران جوان

*امانیه

             *پارک وی

ویژگی‌های جمعیتی
این منطقه در طول دوره‌ی شکل‌گیری خود تا به امروز، رشد جمعیتی کمتری نسبت به مناطق متناظر خود داشته است.
جمعیت منطقه 3 : بر اساس سرشماری سال 1385، بالغ بر ۲۹۳۱۸۱ نفر و 91933 خانوار است.
متوسط رشد سالانه جمعیت منطقه3: از سال 1359 تا 1385، در حدود 13/1 درصد بوده است.
ميزان جواني جمعيت در منطقه3 كمتر از سهم نسبي جمعيت در كل شهر تهران است و در مقابل آن ميزان كهنسالي جمعيت ( سهم نسبي جمعيت بالاي 60سال) به مراتب بيشتر از كل شهر تهران است.
متوسط تعداد اعضاي خانوار معمولي ساكن حدود 3/3 نفر (سال 85) متوسط متناظر شهر تهران 4 نفر است.
خانواده هاي 2 و 3 نفره همچنين تك نفره بيشتر از شهر تهران است.
میزان با سوادی جمعیت منطقه 3 5/96 درصد است که بالاتر از میانگین کل شهر تهران (6/90%) می‌باشد.
سطح تحصیلات افراد باسواد این منطقه نیز بالاتر از میانگین شهر تهران است.
ویژگی‌های اقتصادی
ساکنان منطقه 3، نسبت به ساکنان کل شهر تهران، از وضعیت اقتصادی بهتری برخوردارند

سهم مسكن اجاره اي در اين منطقه2/30 در مقابل مسكن ملكي كه8/69 مي باشد. وجود سرانه مالكيت شخصي حدود 6/2 برابر متوسط كل شهر تهران است.
بالا بودن سهم نسبی مديران و کارکنان عالی رتبه اداری و کارکنان مشاغل علمی و فنی ، در میان شاغلان ساکن در منطقه، سهم نسبی مدیران و مقامات عالیرتبه اداری 9/15% و سهم متخصصان 6/26% است. بقیه شاغلان در بخش‌های خدماتی همچون عمده فروشی، هتلداری، خدمات، مالی، عمومی و... مشغول به کارند.

فراوانی نسبی خانوارهای پر درآمد در ميان خانوارهای ساکن در منطقه.

موقعيت ممتاز منطقه برای مکان گزينی فعاليتهای برتر به دلیل وجود مجتمع های مطرح ئر سطح شهر تهران.


موقعیت طبیعی
منطقه 3 با دارا بودن 73 پارک و بوستان از لحاظ سرانه فضای سبز، با استانداردهای جهانی برابری می‌کند.
قرارگيری در اراضی حدفاصل کوهستان و دشت
برخورداری از منابع تأمين آب شامل مسيل، قنات و آب روان جوی ها
برخورداری از فراز و نشيب های فراوان و شيب های مؤثر و متنوع مانند تپه ای داوديه و عباس آباد
- برخورداری از عنصر سبز اصيل و درشت دانه ماند بوستان طالقانی، بوستان ملت، بوستان آب و آتش ، بوستان بهشت مادران، بوستان باغ ایرانی ، محوطه های صدا و سيما و مجموعه ورزشی انقلاب.
برخورداری از باغ ها مانند باغ سابق سفارت انگليس
برخورداری از کريدورهای اکولوژيک شامل خيابان وليعصر، خيابان شريعتی و بلوار ميرداماد.
پارک‌های مهم سطح منطقه عبارتند از: پارک ملت، طالقانی، صبا، بوستان آب و آتش ، بوستان باغ ایرانی ، شریعتی، ارغوان، ونک، سهیل و... .بوستان بهشت مادران كه نخستين پارك تهر ان است كه به بانوان اختصاص يافته در اين منطقه قرار دارد.

ج) خصوصيات منحصر به منطقه:
برخورداری از موقعيت گرانيگاهی محورهای طبيعی و تاريخی توسعه شهری کلانشهر تهران.
برخورداری از حوزه خدمات فرامنطقه ای درشت دانه.
برخورداری از فعاليتهای شاخص نوين مانند تجاری، توريسم، تفريحی، فرهنگی و رسانه ای و...
قرار داشتن در رده های بالای گردش اقتصادی.
برخورداری از معتبرترين مجتمع های مسکونی مانند اسکان، پارک دو پرنس، سامان، دوما، ايران سکنا، گارنی و آفتاب که عناصر نمادين و شناخته شده می باشند.
و
وجود محلات مسکونی اصيل، تاریخی و با هويت در منطقه.


نقاط قوت و ضعف و مسایل منطقه
نقاط قوت:
* برخورداری از عناصر طبيعی مؤثر در توسعه گياهی منطقه (مسيل ها، فراز و نشيب، پوشش گياهی).
* وجود محلات مسکونی اصيل و با هويت در منطقه.
* وجود محورهای مجهز شهری ولی عصر، شريعتی و بلوار ميرداماد و نقش مؤثر آنها در استخوانبندی منطقه.
* وجود مراکز محلات و ميادين فعال و امکان بهره گيری از آنها به عنوان فضاهای شهری.
* بالا بودن سطح اميد به زندگی، پايين تر بودن ميزان باروری و بعد خانوار در مقايسه با ميزان متناظر آن در تهران.
* فراوانی نسبی اقشار اجتماعی فرادست و پر درآمد( مانند کارکنان عالی رتبه، مديران و ...).
* بالاتر بودن ميزان سواد نسبت به ميزان متناظر آن در تهران.
* امکان استفاده از اراضی باز و بزرگ و معابر عريض در مديريت بحران.
* وجود قطعه زمين های بزرگ باز و نيمه پرشهری.
* فراوانی نسبی قطعات بزرگ و بزرگ بودن نسبی قطعات مسکونی.
* پايين بودن نسبی تراکم مسکن و جمعيت و بالابودن نسبی سرانه زمين و زيربنای مسکونی در منطقه و
مناسب بودن کيفيت ساختمانی واحدهای مسکونی و بالا بودن ميزان مالکيت مسکن
نقاط ضعف:
* تخريب عناصر طبيعی هويت بخش منطقه و انهدام باغ ها و خانه- باغ ها در محلات قديمی.
* تقسيم شدن منطقه به دو نيمه شرقی و غربی توسط بزرگراه مدرس و عدم وجود دسترسی های متواتر بين دو نيمه.
* افزايش تدريجی تراکم جمعيت در منطقه.
* نامناسب بودن موقعيت استقرار برخی کاربريها در مقياس کلان
* بالا بودن سهم نسبی ساخت و ساز و پيامدهای ناشی از آن
* فقدان تدارک لازم برای استقبال از بالابودن جمعيت روز منطقه نسبت به جمعيت ساکن، عليرغم رونق منطقه
* پارگی و تفکيک حوزه ها توسط شبکه های بزرگراهی
* بهره برداری نامناسب از عناصر طبيعی به ويژه مسيل ها
* وجود حوزه های مسکونی ناپايدار در رستم آباد، زرگنده، درب دوم و ده ونک
* وجود بافتهای مسئله دار در حوزه مسکونی
* افت کيفيت حوزه های مسکونی بواسطه نفوذ فعاليتهای اداری و ناسازگار در حوزه های مسکونی
* کاهش تدريجی سرانه زمين و مسکونی و سهم فضای باز در قطعات مسکونی
* ناديده انگاشتن الگوی اصيل معماری منطقه به واسطه تهاجم فرهنگی و افت کيفی معماری بناهای نوساز

مسائل منطقه
* بی توجهی به اهميت کيفيت های اکولوژيک منطقه و انهدام آن با طرح های عمرانی نسنجيده.
* آلودگی مسيل ها به واسط تخليه مواد زائد در آنها و از بين رفتن جاذبه های محيطی بر اثر توسعه نسنجيده.
* فقدان انسجام ميان عناصر سازمان فضايی منطقه و ضرورت ايجاد پيوند و خوانايی و تداوم سازگار آنها با شهر.
* بالابودن جمعيت روز نسبت به جمعيت شب.
* کاهش تدريجی خدمات مقياس منطقه و پايين تر بدليل تخصيص اراضی به کاربريهای فرامنطقه ای.
* عدم توجه کافی به ضرورت ساماندهی خدمات امدادرسانی در منطقه (ايستگاه آتش نشانی و ...).
* کاهش کيفيت سکونت و کارايی از فعاليتها به سبب همجواری و درهم آميزی کارکردهای ناسازگار در برخی موقعيت های شهری.
* عدم انسجام در عناصر سازمان فضايی منطقه.
* ناهمخوانی کاربری های جاذب سفر و زيرساختها مانند پارکينگ و ... .
* از بين رفتن جاذبه های محيطی بر اثر توسعه نسنجيده.
* متنوع شدن قشربندی اقتصادی- اجتماعی به دليل مهاجرت.
* گرايش به تفکيک قطعات به سبب ارزش زمين و سوداگری بازار.
* گرايش به تفکيک قطعات بزرگ.
* گرايش شديد تغيير کاربری مسکونی به کاربری غيرمسکونی.

انتخاب رنگ:
عرض اسکین:
پترن زمینه:
ستون های مگا منو:
گزینه جستجو: خروج