سیمای کلی منطقه سه

پيشينه کلی تحولات منطقه


بافت شهری منطقه 3 بافتی معاصر است که تکوين آن عمدتاً پس از سال 1334 خورشيدی بوده و رشد کرده است. اين بافت حول سکونتگاه هايی روستايی (از جمله ونک در غرب، قلهک و زرگنده در شمال مرکزی و بالاخره رستم آباد و اختياريه در شمال شرقی منطقه) شکل گرفته که بويژه در اراضی پيرامون آنها باغداری و کشاورزی رواج داشته است.

در پی تصويب قانون شهرداری ها در سال 1334 و گسترش وظايف شهرداری و محدوده خدمات رسانی آن در همه جهات، شهرداری تهران محدوده تجريش و آباديهای حدفاصل آن تا بافت کالبدی پر شهر تهران را نيز تحت پوشش خدمات رسانی خود قرار می دهد و به اين ترتيب برای اولين بار محدوده کنونی منطقه 3 شهرداری تهران در داخل محدوده شهری قرار می گيرد. با آزاد شدن زمينهای حدفاصل محدوده پنج ساله خدمات شهری و محدوده 25 ساله و تغيير تقسيمات شهری 10 و 12ناحيه ای به تقسيمات 20 منطقه ی شهر تهران و در سال 1358 ، منطقه 3 کنونی شهرداری تهران به عنوان يکی از تقسيمات شهر تهران با حدود کنونی شکل گرفته و هدايت توسعه آن تحت پوشش نقشه طرح تفصيلی تهيه شده برای اين محدوده قرار می گيرد.

در سال 1374 براساس مصوبه شهرداری تهران طی دستورالعمل شماره 7418255 710 اداره کل برنامه ريزی شهر / نقشه و حريم شهر تهران و محدوده مناطق بيست گانه، طی مصوبه شماره ط 4000تهران مرز منطقه 3 درحد جنوبی به بزرگراه رسالت تغيير می يابد. شکل گيری منطقه 3 و توسعه آن بر پهنه ای صورت گرفته است که چندين هسته سکونتگاهی ييلاقی و دارای فعاليت کشاورزی (زراعت و بويژه باغداری) مانند دروس، زرگنده، قلهک و ده ونک در آن استقرار داشته و حياتی سرزنده و پررونق داشته اند.توسعه منطقه 3 با انهدام بخش وسيعی از باغ ها که ثروت شهری ارزنده ای شمرده می شوند همراه بوده است. اين توسعه همچنان معدودباغهای باقيمانده در منطقه 3 را تهديد به نابودی می کند. سوابق باغداری در پهنه منطقه 3 نشان از وجود منابع تأمين آب بويژه قنات داشته است. علاوه بر قنات عبور چند مسيل از اين پهنه منبه ديگر تأمين آب بوده است. اگرچه اکنون مجرای قنوات و مسيل گذرگاه فاضلاب شده اند، با وجود اين بخش های مشجر مسيل ها جاذبه های کم نظير و توسعه منطقه 3 قلمداد می شوند.دو مجرای استخوانبندی تهران يعنی خيابان های شريعتيو وليعصر از پهنه منطقه 3 می گذرند. اين عوامل در تحولات پررونق منطقه 3 نقش بارزی داشته اند.

ويژگيهای منطقه، وضعيت موجود


منطقه 3 يکی از 22 منطقه شهر تهران است که در پهنه شمال شرقی شهر تهران واقع شده است. محدوده وضع موجود منطقه 3 به ترتيب زير مشخص می شود:

  •    حد شمالی: بزرگراه چمران، بزرگراه مدرس و بزرگراه صدر.
  •    حد شرقی: خيابان پاسداران و خيابان شريعتی.
  •    حد جنوبی: بزرگراه رسالت، بزرگراه حقانی و بزرگراه همت.
  •    حد غربی: بزرگراه چمران.

منطقه ۳ از شمال با منطقه ۱، از شرق با منطقه ۴، از غرب با منطقه ۲ و از جنوب با مناطق ۶ و ۷ هم مرز و همجوار است و اين منطقه در وضع موجود دارای ۱۲ محله می باشد. برطبق اطلاعات مقدماتی سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ جمعيت منطقه ۳، برابر ۲۹۳۱۸۱ نفر می باشد. با توجه به کمتر بودن متوسط نرخ افزايش جمعيت ساکن منطقه نسبت به متوسط نرخ متناظر آن برای کل شهر تهران روند عمومی تغييرات جمعيتی منطقه ۳، عليرغم فراز و نشيب های آن نسبت به شهر تهران نزولی است.

وسعت

منطقه 3 يکی از 22 منطقه شهر تهران است که در پهنه شمال شرقی شهر تهران واقع شده است. محدوده وضع موجود منطقه 3 به ترتيب زير مشخص می شود:

محدوده

منطقه 3 از شمال به بزرگراه‌های صدر، مدرس و چمران، از جنوب به بزرگراه‌های رسالت و همت، از غرب به بزرگراه چمران و از شرق به خیابان پاسداران و خیابان شریعتی محدود می‌گردد.

ویژگی های جمعیتی


این منطقه در طول دوره‌ی شکل‌گیری خود تا به امروز، رشد جمعیتی کمتری نسبت به مناطق متناظر خود داشته است. جمعیت منطقه 3 : بر اساس سرشماری سال 1385، بالغ بر ۲۹۳۱۸۱ نفر و 91933 خانوار است. متوسط رشد سالانه جمعیت منطقه3: از سال 1359 تا 1385، در حدود 13/1 درصد بوده است.

ميزان جواني جمعيت در منطقه3 كمتر از سهم نسبي جمعيت در كل شهر تهران است و در مقابل آن ميزان كهنسالي جمعيت ( سهم نسبي جمعيت بالاي 60سال) به مراتب بيشتر از كل شهر تهران است. متوسط تعداد اعضاي خانوار معمولي ساكن حدود 3/3 نفر (سال 85) متوسط متناظر شهر تهران 4 نفر است. خانواده هاي 2 و 3 نفره همچنين تك نفره بيشتر از شهر تهران است. میزان با سوادی جمعیت منطقه 3 5/96 درصد است که بالاتر از میانگین کل شهر تهران (6/90%) می‌باشد. سطح تحصیلات افراد باسواد این منطقه نیز بالاتر از میانگین شهر تهران است.

ویژگی های اقتصادی


ساکنان منطقه 3، نسبت به ساکنان کل شهر تهران، از وضعیت اقتصادی بهتری برخوردارند سهم مسكن اجاره اي در اين منطقه2/30 در مقابل مسكن ملكي كه8/69 مي باشد. وجود سرانه مالكيت شخصي حدود 6/2 برابر متوسط كل شهر تهران است. بالا بودن سهم نسبی مديران و کارکنان عالی رتبه اداری و کارکنان مشاغل علمی و فنی ، در میان شاغلان ساکن در منطقه، سهم نسبی مدیران و مقامات عالیرتبه اداری 9/15% و سهم متخصصان 6/26% است. بقیه شاغلان در بخش‌های خدماتی همچون عمده فروشی، هتلداری، خدمات، مالی، عمومی و... مشغول به کارند. فراوانی نسبی خانوارهای پر درآمد در ميان خانوارهای ساکن در منطقه. موقعيت ممتاز منطقه برای مکان گزينی فعاليتهای برتر به دلیل وجود مجتمع های مطرح ئر سطح شهر تهران.

نقاط قوت و ضعف و مسایل منطقه


نقاط قوت:

  •    برخورداری از عناصر طبيعی مؤثر در توسعه گياهی منطقه
  •    وجود محلات مسکونی اصيل و با هويت در منطقه.
  •    وجود محورهای مجهز شهری ولی عصر، شريعتی و بلوار ميرداماد.
  •    وجود مراکز محلات و ميادين فعال و امکان بهره گيری از آنها به عنوان فضاهای شهری.
  •    بالا بودن سطح اميد به زندگی، پايين تر بودن ميزان باروری و بعد خانوار .
  •    فراوانی نسبی اقشار اجتماعی فرادست و پر درآمد
  •    بالاتر بودن ميزان سواد نسبت به ميزان متناظر آن در تهران.
  •    امکان استفاده از اراضی باز و بزرگ و معابر عريض در مديريت بحران.
  •    وجود قطعه زمين های بزرگ باز و نيمه پرشهری.
  •    فراوانی نسبی قطعات بزرگ و بزرگ بودن نسبی قطعات مسکونی.
  •    پايين بودن نسبی تراکم مسکن و جمعيت و بالابودن نسبی سرانه زمين
  •    مناسب بودن کيفيت ساختمانی واحدهای مسکونی و بالا بودن ميزان مالکيت مسکن

نقاط ضعف:

  •    تخريب عناصر طبيعی هويت بخش منطقه و انهدام باغ ها و خانه.
  •    تقسيم شدن منطقه به دو نيمه شرقی و غربی توسط بزرگراه مدرس .
  •    افزايش تدريجی تراکم جمعيت در منطقه.
  •    نامناسب بودن موقعيت استقرار برخی کاربريها در مقياس کلان
  •    بالا بودن سهم نسبی ساخت و ساز و پيامدهای ناشی از آن
  •    فقدان تدارک لازم برای استقبال از بالابودن جمعيت روز منطقه نسبت به ساکن،
  •    پارگی و تفکيک حوزه ها توسط شبکه های بزرگراهی
  •    بهره برداری نامناسب از عناصر طبيعی به ويژه مسيل ها
  •    وجود حوزه های مسکونی ناپايدار در رستم آباد، زرگنده، درب دوم و ده ونک
  •    وجود بافتهای مسئله دار در حوزه مسکونی
  •    افت کيفيت حوزه های مسکونی بواسطه نفوذ فعاليتهای اداری
  •    کاهش تدريجی سرانه زمين و مسکونی و سهم فضای باز در قطعات مسکونی
  •    ناديده انگاشتن الگوی اصيل معماری منطقه به واسطه تهاجم فرهنگی

درباره ما

ساختمان مرکزی : تهران-خیابان شریعتی-پایین تر از حسینیه ارشاد

ساختمان شماره 2 : تهران-خیابان شریعتی-پایین تر از حسینیه ارشاد

تلفن: 96013000 -96013001

کلیه حقوق این سایت متعلق به شهرداری منطقه 3 می باشد